Gemeenteraadsverkiezingen 2026
Boekentips en achtergrondinformatie
De gemeenteraadsverkiezingen
Wat doet de overheid voor jou? Politiek speelt een grote rol in het dagelijks leven, maar hoe zit het nu precies met de gemeenteraad? Op woensdag 18 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Hier vind je informatie, uitleg en inspirerende boekentips over gemeentelijk bestuur.
Informatie en achtergrond
-
Sander Schimmelpenninck
De wereld van de politiek eenvoudig uitgelegd
Alex Frith | Rosie Hore | Louie Stowell
Afscheid van het oude Nederland
René van Stipriaan
-
Daan Heerma van Voss
Hoe werkt de gemeenteraad?
Waarover beslist de gemeenteraad?
Hoe werkt stemmen?
De kieswijzers op een rijtje
Is een kieswijzer invullen voldoende om mijn stemkeuze te bepalen?
Een kieswijzer invullen is een handig hulpmiddel om te zien wat de standpunten van partijen zijn over populaire thema's. De uitslag laat zien met welke partij je de meeste overeenkomst hebt. Het is altijd belangrijk om nogmaals de standpunten van de partij waarop je wil stemmen zelf te bekijken en niet je keuze te bepalen op basis van een kieswijzer. Er zijn meerdere kieswijzers, voor een helder beeld kan je verschillende doen.
Moet ik altijd stemmen op de partij die het hoogst scoort in mijn kieswijzer?
Nee, je mag áltijd stemmen op wie jij wil. Als jij wil stemmen op de partij die op de laatste plek staat van je kieswijzer dan mag dat dus gewoon. Een kieswijzer is een hulpmiddel om te zien wat de standpunten van de partijen zijn bij diverse thema's. Je zal zien dat er vaak andere partijen op nummer 1 staan als je meedere kieswijzers invult.
Is mijn stem verspild als ik op een kleine partij stem?
Elke stem telt mee en ook kleine partijen hebben invloed, zeker in coalitievorming. Ze kunnen deelnemen aan debatten, moties indienen, en deel uitmaken van een coalitie. Bovendien kunnen zij met hun zetels het verschil maken bij stemmingen.
Gaat mijn stem naar de grootste partij als ik blanco stem?
Blanco stemmen betekent dat je wél gaat stemmen, maar geen partij of kandidaat aankruist. Je stem wordt dan geregistreerd als “blanco” en telt niet mee in de zetelverdeling. Je stem telt alleen mee voor de opkomst. Het is dus een manier om te laten zien dat je gebruik maakt van je stemrecht, maar geen keuze maakt uit de beschikbare partijen.
Kan ik iemand anders voor mij laten stemmen?
Als je zelf niet kan stemmen, kan je iemand anders voor je laten stemmen. Je geeft dan een volmacht. Diegene moet wel in dezelfde gemeente wonen. Bij een 'onderhandse volmacht' vul je samen de achterkant in van de stempas. Deze onderteken je beide. Bij een schriftelijke volmacht moet je een formulier invullen die je hier kan downloaden, of kan ophalen bij de gemeente.
Mag je stemmen als je dementie hebt?
Jazeker, dat mag. Er is speciaal voor mensen met (beginnende) dementie een handleiding gemaakt waarin stap voor stap het proces van stemmen wordt doorlopen. Ook is er een handreiking voor naasten en verzorgenden. Je vindt de handreiking hier.
Ik ken iemand die moeite heeft met lezen en schrijven, hoe kan ik die persoon helpen bij het stemmen?
Er zijn meer dan 2,5 miljoen mensen die moeite hebben met lezen en schrijven in Nederland. Deze mensen kunnen hierdoor moeite hebben om het verkiezingsproces, het stembiljet en de standpunten van partijen goed te begrijpen. Speciaal voor deze groep is er een 'verkiezingskrant in gewone taal' uitgebracht. In begrijpelijke taal en illustraties staat informatie over de gemeenteraadsverkiezing en hoe je kan stemmen. Je vindt de online versie van de krant hier.
Boekentips
Kiezen voor democratie, of voor dictatuur
Marcia Luyten
-
Timothy Snyder
-
Diederik Samsom
Gratis online les: AI en nepnieuws
Gratis online les: Sociale zekerheid in Nederland
Buitenlandse politiek
Zo verzet je je tegen een dictator
Maria Ressa
-
Marina Ovsjannikova